دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دو فرمان اجرایی برای تقویت رایانش کوانتومی در آمریکا امضا کرده است. این فرمانها از سازمانهای اطلاعاتی میخواهند ریسکهای امنیتی رایانههای کوانتومی آینده، از جمله تأثیر آنها بر رمزنگاری شبکههای مالی و بلاکچین، را بررسی کنند. در همین حال، شبکههای بیتکوین، اتریوم و الگورند هماکنون در حال طراحی راهکارهایی برای مقابله با تهدید احتمالی موسوم به (Q-Day) هستند.
ترامپ چه چیزی امضا کرد؟
طبق اعلام کاخ سفید، ترامپ در ۲۲ ژوئن ۲۰۲۶ دو فرمان اجرایی را بهعنوان بخشی از طرح گستردهتر برای حفظ رهبری آمریکا در فناوریهای کوانتومی به امضا رساند؛ حوزهای که آن را بستری حیاتی برای آیندهی محاسبات، ارتباطات و امنیت سایبری میدانند. ترامپ در مراسم امضای این فرمانها فناوری کوانتومی را نسل بعدی نوآوری در حوزههای محاسبات، سنجش و شبکهسازی توصیف کرد و بر اهمیت اقتصادی، علمی و امنیتی این صنعت تأکید کرد.
فرمان اول: راهاندازی پروژه QC-ADDS
اولین فرمان، با عنوان رسمی Executive Order ۱۴۴۱۱، طرحی به نام QC-ADDS (رایانه کوانتومی برای توسعه کاربردی و علم کشف) را کلید میزند. بر اساس این دستور:
- وزارت انرژی آمریکا باید ظرف ۹۰ روز نیازمندیهای فنی یک رایانه کوانتومی پیشرفته را مشخص کند و حداقل یک نمونه از آن را در یک مرکز تحقیقاتی فدرال مستقر سازد.
- وزارت بازرگانی موظف شده راههایی برای جذب مشارکت شرکتهای خصوصی فعال در رایانش کوانتومی پیدا کند.
- نهادهایی مانند ناسا، وزارت انرژی، بنیاد ملی علوم و وزارت بازرگانی باید برنامههای پنجسالهای برای پیشرفت فناوریهای سنجش و شبکهسازی کوانتومی تدوین کنند.
- بخشهایی از فرمان نیز به تقویت زنجیره تأمین داخلی، گسترش نیروی کار متخصص و افزایش حفاظت از تحقیقات حساس اختصاص دارد.
چرا این موضوع برای دنیای رمزارز اهمیت دارد؟
نکتهای که توجه فعالان حوزه بلاکچین را جلب کرده، بخشی از فرمان دوم است که از سازمانهای اطلاعاتی میخواهد تأثیر رایانههای کوانتومی تجاری روزافزون را بر امنیت ملی، از جمله گذار به رمزنگاری پسا-کوانتومی (Post-Quantum Cryptography)، ارزیابی کنند.
دستور ترامپ دقیقاً در شرایطی صادر میشود که نگرانیها درباره فرارسیدن احتمالی «Q-Day» افزایش یافته است؛ نقطهای فرضی که در آن رایانههای کوانتومی قدرت کافی برای شکستن سیستمهای رمزنگاری فعلی را به دست میآورند، سیستمهایی که امروز پایه امنیت شبکههای مالی، زیرساختهای دولتی و کیفپولهای بلاکچینی هستند.
البته در حال حاضر هیچ رایانه کوانتومی موجود چنین تواناییای ندارد، اما بسیاری از سیاستگذاران و کارشناسان رمزنگاری معتقدند آمادهسازی باید پیش از رسیدن فناوری به آن سطح آغاز شود، نه بعد از آن.
در همین راستا، هیئت مشاوران مستقل کوینبیس در حوزه رمزنگاری در گزارشی اخیر اعلام کردهاند که جامعه بیتکوین باید از همین حالا برنامهریزی برای مسیر گذار به رمزنگاری پسا-کوانتومی را آغاز کند، نه آنکه منتظر بمانند تا رایانش کوانتومی به یک نگرانی فوری تبدیل شود. به باور این گزارش، عدم قطعیت موجود در پیشرفتهای آینده این فناوری، خود دلیلی کافی برای آمادهسازی زودهنگام است.
بیتکوین، اتریوم و الگورند چگونه خودشان را آماده میکنند؟
نگرانی درباره امنیت در برابر کوانتوم دیگر محدود به بیتکوین نیست و به سراسر اکوسیستم بلاکچین گسترش یافته است:
- بیتکوین: چنگپنگ ژائو (CZ)، بنیانگذار بایننس، پیشنهاد داده دورهای برای انتقال داراییهای بیتکوینی پس از هرگونه گذار به رمزنگاری مقاوم در برابر کوانتوم در نظر گرفته شود. به گفته او، آدرسهای قدیمی و آسیبپذیر نباید برای همیشه در معرض خطر باقی بمانند، البته هر تغییری در پروتکل نیازمند توافق جامعه است.
- اتریوم: پژوهشگران پروژه حریم خصوصی Kohaku وابسته به بنیاد اتریوم پیشنهاد کردهاند که حسابهای اتریومی میتوانند بدون نیاز به یک هارد فورک، از همین حالا برخی محافظتهای پسا-کوانتومی را اضافه کنند. به گفته «نیکو»، مسئول این پروژه، این محافظتها میتوانند از طریق منطق قراردادهای هوشمند در سطح کیفپول پیادهسازی شوند، در حالی که ارتقاهای بلندمدتتر پروتکل همزمان در دست بررسی است.
- الگورند: بنیاد الگورند نیز نقشه راهی منتشر کرده که هدف آن مقاومسازی کامل این شبکه لایه یک در برابر کوانتوم تا پایان سال ۲۰۲۷ است. این طرح حسابهای کاربری، کیفپولها، ابزارهای توسعهدهندگان، زیرساخت استیکینگ و سیستمهای کنسنسوس را پوشش میدهد.
جمعبندی: چرا باید نگران یا امیدوار بود؟
با افزایش سرمایهگذاری دولتها در تحقیقات رایانش کوانتومی، توسعهدهندگان بلاکچین و کارشناسان رمزنگاری بیش از همیشه به دنبال راههایی برای ارتقای سیستمهای امنیتی موجود هستند؛ پیش از آنکه رایانههای کوانتومی واقعاً بتوانند استانداردهای رمزنگاری امروزی را به چالش بکشند. امضای این فرمانهای اجرایی توسط ترامپ نشان میدهد رقابت کوانتومی دیگر یک بحث صرفاً علمی نیست، بلکه به یک اولویت امنیت ملی در آمریکا تبدیل شده است؛ موضوعی که میتواند مسیر آینده امنیت بلاکچین و رمزارزها را نیز شکل دهد.