هایپرلیکوئید (Hyperliquid) چیست؟ صرافی غیرمتمرکزی که بلاکچین خودش را دارد

هایپرلیکوئید دقیقاً چیست؟

هایپرلیکوئید یک صرافی غیرمتمرکز است که تخصصش در معاملات فیوچرز دائمی (Perp Futures) است. برخلاف بسیاری از پروژه‌های DeFi که روی بلاکچین‌های موجود مثل اتریوم ساخته شده‌اند، هایپرلیکوئید بلاکچین لایه-۱ اختصاصی خودش را دارد.

به زبان ساده: فیوچرز دائمی نوعی قرارداد مالی است که به شما اجازه می‌دهد روی بالا یا پایین رفتن قیمت یک دارایی شرط‌بندی کنید—بدون اینکه مجبور باشید آن دارایی را واقعاً خریداری کنید و بدون تاریخ انقضاء.

چرا هایپرلیکوئید این‌قدر مهم شده؟

یکی از مهم‌ترین دلایل محبوبیت هایپرلیکوئید، کارمزدهای رقابتی آن است:

• معاملات اسپات (Spot): کارمزد تیکر (Taker) از ۰.۰۷٪ برای کاربران عادی تا ۰.۰۲۵٪ برای معامله‌گران پرحجم متغیر است.
• فیوچرز دائمی: کارمزد میکر (Maker) برای معامله‌گران پرحجم به صفر می‌رسد!

یادآوری: معاملات Taker نقدینگی را از بازار برمی‌دارند (مثلاً سفارش‌های بازار)، در حالی که معاملات Maker نقدینگی اضافه می‌کنند (مثلاً سفارش‌های لیمیت).

اهرم (Leverage) بالا

هایپرلیکوئید به معامله‌گران اجازه می‌دهد پوزیشن‌هایی تا ۴۰ برابر ارزش سرمایه‌شان باز کنند. البته هرچه اندازه پوزیشن بیشتر باشد، حداکثر اهرم کاهش می‌یابد.

دسترسی به طیف گسترده‌ای از دارایی‌ها

مثل یک صرافی متمرکز، می‌توانید بیت‌کوین، اتریوم، دوج‌کوین و اکثر ارزهای دیجیتال مهم را—صرف نظر از اینکه روی کدام بلاکچین هستند—در یک جا معامله کنید.

شفافیت کامل

همه چیز در هایپرلیکوئید روی زنجیر (On-chain) است. می‌توانید پوزیشن‌های همه کاربران را در بلاک اکسپلورر ببینید؛ از میزان سود و زیان گرفته تا قیمت لیکوییدیشن.

ماجرای جذاب «نهنگ» ۵۲۱ میلیون دلاری

در مارس ۲۰۲۵، یک بازیگر بزرگ بازار (که در دنیای کریپتو «نهنگ» نام دارد) یک پوزیشن شورت ۴۰ برابر اهرم به ارزش ۵۲۱ میلیون دلار روی بیت‌کوین باز کرد. این اتفاق باعث شد معامله‌گران عادی با هم متحد شوند و تلاش کنند این نهنگ را لیکویید کنند.

از آنجا که هایپرلیکوئید شفافیت کامل دارد، تمام تماشاگران می‌توانستند هر حرکت این نهنگ را لحظه به لحظه دنبال کنند. در نهایت نهنگ برنده شد و با سود ۳.۹ میلیون دلار از معامله خارج شد. این نوع رویدادها هایپرلیکوئید را به «میدان جنگ» هیجان‌انگیز بین معامله‌گران تبدیل کرده است.

داستان شکل‌گیری هایپرلیکوئید

شروع از صفر

هایپرلیکوئید به‌طور کامل خودتأمین‌مالی بود و توسط تیمی متشکل از فقط ۱۱ نفر ساخته شد. بنیانگذار آن، جف یان، در مصاحبه‌ای در اوت ۲۰۲۵ توضیح داد که آن‌ها سرمایه‌گذاری VC (سرمایه‌گذاری خطرپذیر) را رد کردند چون معتقدند این نوع سرمایه‌گذاری «توهم پیشرفت» می‌آفریند—در حالی که آن‌ها می‌خواستند روی «ارزش واقعی برای کاربران» تمرکز کنند.

نقطه عطف: فروپاشی FTX

در سال ۲۰۲۰، جف یان وارد دنیای کریپتو شد و یک شرکت بازارساز (Market Maker) تأسیس کرد—که اولین شکل هایپرلیکوئید بود. دو سال بعد، این بخش دیگر ظرفیت رشد نداشت.

آنگاه اتفاق مهمی افتاد: صرافی FTX سام بنکمن‌فرید فروپاشید. مشخص شد که FTX از پول مشتریان برای جبران ضررهای شرکت معاملاتی خودش (Alameda Research) استفاده کرده بود. وقتی کاربران خواستند پول‌شان را برداشت کنند، پولی وجود نداشت. بنکمن‌فرید در نهایت به ۲۵ سال زندان محکوم شد.

یان گفت این فروپاشی مثل یک «روشن شدن لامپ» بود: مردم دلیل واقعی برای بی‌اعتمادی به صرافی‌های متمرکز پیدا کرده بودند—و این یعنی زمان درستی برای ساختن یک صرافی غیرمتمرکز قوی فرا رسیده بود.

رشد انفجاری

• فوریه ۲۰۲۳: نسخه بتای بسته (Closed Alpha) شبکه اصلی راه‌اندازی شد.
• اوت ۲۰۲۳: راه‌اندازی کامل شبکه اصلی (Full Mainnet).
• نوامبر ۲۰۲۴: ایردراپ ۱.۶ میلیارد دلاری—یکی از بزرگ‌ترین ایردراپ‌های تاریخ کریپتو.
• تا کنون: بیش از ۱.۲ میلیون کاربر و حجم کل معاملات ۵.۹۱ میلیارد دلار (بر اساس Dune Analytics).

چالش‌ها و بحران‌ها

تهدید هکرهای کره شمالی

در دسامبر ۲۰۲۴، هایپرلیکوئید توجه هکرهای کره شمالی را جلب کرد که به دنبال آسیب‌پذیری‌های امنیتی می‌گشتند.

بحران لیکوییدیشن

چند ماه بعد، پلتفرم با یک بحران لیکوییدیشن روبرو شد: یک معامله‌گر چنان پوزیشن بدی باز کرده بود که هایپرلیکوئید مجبور شد یک میم‌کوین سولانا را از فهرست خارج کند. این بحران نگرانی‌هایی درباره مدیریت پوزیشن‌های اهرمی بالا ایجاد کرد. مدیرعامل صرافی Bitget ادعا کرد که هایپرلیکوئید ممکن است به «FTX دوم» تبدیل شود—ادعایی که هایپرلیکوئید آن را رد کرد.

هشدار رگولاتوری بریتانیا

در می ۲۰۲۶، سازمان نظارت مالی بریتانیا (FCA) اعلام کرد که هایپرلیکوئید و Hyper Foundation مجاز به ارائه یا تبلیغ خدمات مالی در این کشور نیستند.

توسعه‌های کلیدی پلتفرم

USDH: استیبل‌کوین بومی هایپرلیکوئید

با داغ شدن بحث استیبل‌کوین‌ها در ۲۰۲۵، هایپرلیکوئید پیشنهادهایی برای یک استیبل‌کوین «همسو با هایپرلیکوئید» دریافت کرد. در نهایت Native Markets برنده رقابت با Ethena، Paxos و Sky شد و استیبل‌کوین USDH را عرضه کرد.

مدل درآمدی USDH به این شکل است: ۵۰٪ از بازده ذخایر به صندوق کمکی HYPE و ۵۰٪ به گسترش پذیرش USDH اختصاص می‌یابد. ارزش بازار USDH در حال حاضر حدود ۲۱.۴ میلیون دلار است.

همچنین در ژوئن ۲۰۲۶، مرکز سیاست‌گذاری هایپرلیکوئید با Paradigm همراه شد تا در برابر برخی قوانین ضدپولشویی پیشنهادی برای ناشران استیبل‌کوین تحت قانون GENIUS Act ایستادگی کند.

HIP-۳: ساخت بازارهای فیوچرز توسط هر کسی

در اکتبر ۲۰۲۵، ارتقاء HIP-3 به توسعه‌دهندگان شخص ثالث اجازه داد تا بدون نیاز به مجوز، صرافی فیوچرز دائمی خودشان را روی زیرساخت هایپرلیکوئید بسازند. این ارتقاء بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار حجم در بازارهای پیش از عرضه اولیه (Pre-IPO) شرکت‌هایی مثل SpaceX، Anthropic و OpenAI پردازش کرده است.

HIP-۴: بازارهای پیش‌بینی

در فوریه ۲۰۲۶، ارتقاء HIP-4 چارچوبی برای بازارهای نتیجه‌محور معرفی کرد که امکان ایجاد بازارهای پیش‌بینی و مشتقات رویدادمحور را فراهم می‌کند. معامله‌گران می‌توانند روی نتایج خاص شرط‌بندی کنند—بدون اینکه نیاز به ساختار اهرمی معمول باشد.

ورود به بازارهای سنتی

یک ماه بعد، وقتی تنش‌های نظامی بین آمریکا و ایران بالا گرفت، معامله‌گران برای معامله فیوچرز مرتبط با نفت به هایپرلیکوئید روی آوردند—که نشان می‌دهد این پلتفرم دیگر فقط یک DEX کریپتو نیست، بلکه به یک ابزار معاملاتی ۲۴/۷ برای رویدادهای کلان اقتصادی تبدیل شده است.

توجه نهادهای مالی بزرگ

در می ۲۰۲۶، اتفاقات قابل توجهی رخ داد:

• Bitwise و 21Shares درخواست‌هایی برای ETF مبتنی بر HYPE ثبت کردند.
• Jeff Sprecher، مؤسس Intercontinental Exchange (ICE)، اعلام کرد هایپرلیکوئید «از نظر حجم، بزرگ‌تر از نزدک است».
• شرکت مادر بورس نیویورک (NYSE) از مطالعه مدل معاملاتی ۲۴/۷ هایپرلیکوئید خبر داد.
• آرتور هیز، از بنیان‌گذاران BitMEX، پیش‌بینی کرد که شرکت‌های وال‌استریت به زودی وارد رقابت در بازار فیوچرز دائمی خواهند شد.

جایگاه فعلی هایپرلیکوئید

• رتبه ۵ صرافی‌های غیرمتمرکز بر اساس حجم ۳۰ روزه (DeFiLlama)
• رتبه ۸ بزرگ‌ترین زنجیره DeFi بر اساس TVL (ارزش کل قفل‌شده) در CoinGecko—جلوتر از Aptos، Avalanche و Linea
• توکن HYPE در میان ۱۰ ارز دیجیتال بزرگ جهان

آینده هایپرلیکوئید: چالش‌های پیش رو

هایپرلیکوئید موقعیت چشمگیری دارد، اما بزرگ‌ترین چالش آن ممکن است از خارج از دنیای کریپتو بیاید. با گسترش محبوبیت فیوچرز دائمی، نهادهای مالی سنتی وارد بازی می‌شوند:

• Kalshi قراردادهای فیوچرز دائمی بیت‌کوین را در آمریکا راه‌انداخته است.
• Coinbase در حال گسترش دسترسی نهادی به بازارهای فیوچرز جهانی است.
• بورس‌های بزرگ سنتی در حال بررسی مجوز برای ارائه محصولات مشابه هستند.

هایپرلیکوئید فیوچرز آن‌چین را محبوب کرد و امروز پیشتاز این حوزه است. اما سوال اصلی این است: آیا هایپرلیکوئید می‌تواند برتری خود را در رقابت با غول‌های مالی سنتی حفظ کند؟

این مقاله ترجمه و تألیفی بر اساس گزارش Decrypt (ژوئن ۲۰۲۶) است و صرفاً جهت اطلاع‌رسانی ارائه شده است. این محتوا توصیه مالی یا سرمایه‌گذاری نیست.