استراتژی (Strategy)، با نام سابق مایکرواستراتژی، از یک شرکت نرمافزاری به بزرگترین خزانهدار بیتکوین در میان شرکتهای بورسی جهان تبدیل شده است.
این شرکت با انتشار اوراق قرضه قابلتبدیل و چند نوع سهام ترجیحی، میلیاردها دلار برای خرید مستمر بیتکوین جمعآوری کرده است.
تا ژوئن ۲۰۲۶ نزدیک به ۸۴۳ هزار بیتکوین (حدود ۵۳/۵ میلیارد دلار) در اختیار دارد، اما به دلیل افت قیمت بیتکوین، با زیان دفتری سنگین و کاهش شدید ارزش سهام مواجه شده است.
در ماه مه ۲۰۲۶، شرکت برخلاف شعار همیشگیاش، برای اولینبار بخشی از بیتکوین خود را فروخت.
اگر مدتی است اخبار بیتکوین را دنبال میکنید، حتماً نام استراتژی (Strategy) و مدیر آن مایکل سیلور (Michael Saylor) به گوشتان خورده است. این شرکت که قبلاً با نام مایکرواستراتژی (MicroStrategy) و نماد MSTR در بازار سهام آمریکا فعالیت میکرد، امروز به یکی از مهمترین و پرریسکترین بازیگران دنیای بیتکوین تبدیل شده است؛ شرکتی که هویتش با میزان بیتکوینی که در خزانهاش نگه میدارد گره خورده است.
در این مقاله به زبان ساده بررسی میکنیم استراتژی چیست، چرا تا این حد روی بیتکوین شرط بسته، چه ریسکهایی این مدل کسبوکار را تهدید میکند و چرا اخیراً این شرکت برخلاف شعار همیشگیاش، بخشی از بیتکوینهای خود را فروخت.
استراتژی (Strategy) از کجا آمد؟ از نرمافزار تا بیتکوین
استراتژی پیش از آنکه نامش با بیتکوین گره بخورد، یک شرکت نرمافزاری بود. این شرکت در سال ۱۹۸۹ توسط مایکل سیلور تأسیس شد و حوزه فعالیتش تولید نرمافزارهای هوش تجاری (Business Intelligence) بود؛ ابزارهایی که به کسبوکارها در تحلیل داده و تصمیمگیری بهتر کمک میکردند.
این شرکت در سال ۱۹۹۸ با نماد MSTR در بورس نزدک (NASDAQ) پذیرفته شد و رشد سریعی را تجربه کرد. اما تنها دو سال بعد، سیلور و دو نفر دیگر از مدیران ارشد شرکت با شکایت کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) مواجه شدند؛ نهاد ناظر مدعی بود شرکت درآمد و سود خود از فروش نرمافزار و خدمات اطلاعاتی را بهصورت غیرواقعی بزرگنمایی کرده است. این پرونده در نهایت با توافق طرفین بسته شد.
پس از یک رشد کوتاهمدت در سال ۲۰۰۰، سهام شرکت برای حدود دو دهه در یک محدودهی قیمتی ثابت باقی ماند، تا اینکه در پایان سال ۲۰۲۰ ـ همزمان با اولین خرید بیتکوین این شرکت ـ روند صعودی واقعی آن آغاز شد.
نکتهی جالب اینجاست که این شرکت تا اوایل سال ۲۰۲۵ با نام «مایکرواستراتژی» فعالیت میکرد، اما در فوریه همان سال، بخش «Micro» را از نام خود حذف کرد و فقط با عنوان «استراتژی» ادامه داد؛ تغییری که بسیاری آن را با حذف کلمه «The» از نام فیسبوک در ابتدای کار آن شرکت (طبق روایت فیلم شبکه اجتماعی) مقایسه کردند؛ یعنی حرکتی نمادین برای نشان دادن قدرت و هویت تازهی برند.
استراتژی چطور به خزانهدار بزرگ بیتکوین تبدیل شد؟
سال ۲۰۲۰ نقطهی عطف واقعی ماجرا است. استراتژی در آن سال تصمیم گرفت بیتکوین را بهعنوان دارایی اصلی خزانهی شرکت خود انتخاب کند. دلیل اصلی این تصمیم، نگرانی سیلور از کاهش ارزش دلار آمریکا در اثر تورم بود؛ او بیتکوین را ابزاری مطمئنتر از نگهداشتن پول نقد برای حفظ ارزش سرمایه میدانست. نخستین خرید شرکت حدود ۲۵۰ میلیون دلار بود.
از آن زمان تاکنون، روش تأمین مالی این خریدها تکامل پیدا کرده است. مدل اصلی استراتژی اینگونه است:
- شرکت اوراق قرضه قابلتبدیل (Convertible Notes) منتشر میکند.
- سرمایهگذاران این اوراق را میخرند و در آینده میتوانند آن را به سهام شرکت تبدیل کنند.
- پول حاصل از فروش این اوراق صرف خرید بیتکوین بیشتر میشود.
مدل استراتژی، که بعدها شرکتهای دیگری مثل مارا (MARA)، متاپلانت (Metaplanet) و رایوت پلتفرمز (Riot Platforms) هم از آن الگو گرفتند، توسط سیلور به بازار املاک منهتن تشبیه شده است؛ او معتقد است همانطور که افزایش ارزش املاک منهتن باعث میشود سازندگان بدهی بیشتری برای ساختوساز بگیرند، رشد ارزش بیتکوین هم توجیهی برای بدهی بیشتر جهت خرید آن فراهم میکند.
روند کسب و کار استراتژی در سالهای بعد شدت بیشتری گرفت:
- در اکتبر ۲۰۲۴ شرکت برنامهای برای جذب تا ۴۲ میلیارد دلار سرمایه با هدف خرید بیتکوین بیشتر اعلام کرد.
- در ژانویه ۲۰۲۵ سهامداران به افزایش ۳۰ برابری سهام عادی کلاس A رأی دادند تا ظرفیت خرید بیتکوین بیشتر شود.
- چند روز بعد، شرکت سهام ترجیحی جدیدی به نام استرایک (Strike – STRK) عرضه کرد تا حدود ۵۸۴ میلیون دلار دیگر برای خرید بیتکوین جمعآوری کند.
- در فوریه ۲۰۲۵ یک عرضهی دو میلیارد دلاری دیگر از اوراق قرضه قابلتبدیل انجام شد.
در ادامهی همان سال، استراتژی چند محصول مالی دیگر هم با ریسک و بازده متفاوت برای سرمایهگذاران معرفی کرد، از جمله استرچ (Stretch – STRC)، استراید (Stride – STRD)، استرایف (Strife – STRF) و استریم (Stream – STRE). هدف از این تنوع، جذب طیف وسیعتری از سرمایهگذاران با ریسکپذیریهای مختلف برای تأمین مالی خریدهای بیشتر بیتکوین بود. امروز استراتژی خودش را در صفحهی روابط با سرمایهگذاراناش، «اولین و بزرگترین شرکت خزانهدار بیتکوین در جهان» معرفی میکند.
مایکل سیلور؛ از منتقد بیتکوین تا بزرگترین طرفدارش
داستان مایکل سیلور یکی از عجیبترین تغییر مسیرهای دنیای کریپتو است. تنها هفت سال پیش از آنکه شرکتش بیتکوین را به دارایی اصلی خزانهاش تبدیل کند، سیلور در توییتی نوشته بود که روزهای بیتکوین به شماره افتاده و سرانجامش شبیه شرطبندی آنلاین خواهد بود.
اما او کاملاً تغییر مسیر داد و امروز یکی از پرشورترین حامیان بیتکوین در سطح جهانی است؛ کسی که از استراتژی «همیشه در نقطهی اوج خریدن» حرف میزند، یعنی پایبندی به خرید مستمر بیتکوین فارغ از قیمت روز. سیلور حتی پیشبینی کرده که بیتکوین میتواند طی ۲۱ سال آینده تا حدود ۱۳ میلیون دلار هم برسد، چون انتظار دارد سهم آن از کل سرمایهی جهانی بهمرور بیشتر شود.
انتقادها: مشکل ریاضی پنهان در مدل استراتژی
مدل کسبوکار استراتژی بدون منتقد نبوده است. یکی از مهمترین نگرانیها، شاخصی به نام mNAV یا «نسبت ارزش بازار شرکت به ارزش بیتکوینهایی که در اختیار دارد» است.
برای سالها، سهام MSTR با یک پرمیوم (حق بیمه) بالا نسبت به ارزش واقعی بیتکوینهایش معامله میشد؛ یعنی سرمایهگذاران حاضر بودند بیشتر از ارزش دلاری بیتکوینهای شرکت برای سهامش پول بدهند. این نسبت در نوامبر ۲۰۲۴ تا حدود ۳.۸۹ برابر هم رسیده بود. اما با افت بیتکوین در سال ۲۰۲۶، این نسبت به زیر عدد یک سقوط کرد؛ یعنی برای اولین بار، ارزش بازار شرکت از ارزش واقعی بیتکوینهایی که نگه میداشت کمتر شد.
همزمان با این افت، قیمت سهام MSTR هم در یک بازهی ششماهه (از اوت ۲۰۲۵ تا فوریه ۲۰۲۶) حدود ۷۰ درصد سقوط کرد و شرکت در سهماههی چهارم سال ۲۰۲۵ زیانی بیش از ۱۲.۴ میلیارد دلار را گزارش داد.
منتقدان مدتهاست هشدار میدهند که اگر قیمت سهام بهاندازهی کافی سقوط کند، استراتژی ممکن است مجبور شود برای بازپرداخت میلیاردها دلار بدهی اوراق قابلتبدیل، بخشی از بیتکوینهای خود را بفروشد؛ سناریویی که میتواند همان «موتور بدون توقف» خرید بیتکوین را معکوس کند و فشار نزولی بیشتری روی قیمت بیتکوین وارد کند.
سیلور این نگرانیها را «بیپایه» خوانده و گفته در صورت افت شدید قیمت، شرکت میتواند بدهیهایش را تجدید مالی (Refinance) کند. برای کاهش ریسک فروش اجباری بیتکوین، استراتژی در دسامبر ۲۰۲۵ یک ذخیرهی نقدی به ارزش ۱.۴۴ میلیارد دلار ایجاد کرد که بعداً به آن افزوده شد؛ تا فوریه ۲۰۲۶ این ذخیره معادل بیش از ۲.۵ سال پرداخت بدهی و سود سهام ترجیحی شرکت بود.
به گفتهی سیلور، حتی اگر قیمت بیتکوین تا ۸٬۰۰۰ دلار هم سقوط کند، شرکت میتواند بدهی ۶ میلیارد دلاری خود را پوشش دهد. با این حال، در ماه مه ۲۰۲۶ شرکت حدود ۶۱ درصد از همین ذخیرهی نقدی را برای بازخرید ۱.۵ میلیارد دلار از اوراق قابلتبدیل خود مصرف کرد.
نگرانی مشابهی هم دربارهی سهام ترجیحی STRC مطرح شده؛ افتی بیش از ۴.۵ درصدی از ارزش پایهی ۱۰۰ دلاری این سهام در ژوئن ۲۰۲۶ باعث شد تحلیلگران از یک «شکاف ساختاری» در چرخهی مالی استراتژی حرف بزنند؛ به این معنا که هر چه این سهام بیشتر زیر ارزش پایه معامله شود، احتمال بیشتری وجود دارد که شرکت بین دو گزینهی سخت گیر بیفتد: انتشار سهام جدید یا فروش بیتکوین برای پرداخت سود سهامداران.
از «هرگز نمیفروشیم» تا «هرگز فروشندهی خالص نمیشویم»
برای سالها، شعار اصلی استراتژی این بود که هرگز بیتکوین خود را نخواهد فروخت. اما در ماه مه ۲۰۲۶ این موضع نرمتر شد. در کنفرانس خبری گزارش مالی سهماههی اول سال ۲۰۲۶، مدیرعامل شرکت، فونگ لی (Phong Le)، اعلام کرد که اگر فروش بخشی از بیتکوین به بهبود نسبت «بیتکوین به ازای هر سهم» یا مدیریت بدهی و تعهدات سود سهام کمک کند، شرکت آن گزینه را هم روی میز دارد.
سیلور نیز فراتر رفت و گفت ممکن است شرکت بیتکوین بفروشد تا، به قول خودش، «به بازار پیامی بدهد» که چنین کاری ممکن است. او بعداً توضیح داد هدف اصلی شرکت این است که هرگز در مجموع «فروشندهی خالص» بیتکوین نباشد؛ یعنی همچنان بیتکوین بیشتری نسبت به آنچه برای تأمین سود سهام یا هزینههای عملیاتی میفروشد، خریداری خواهد کرد.
چند روز پس از این اظهارات، استراتژی دوباره خرید بیتکوین را از سر گرفت، اما در نهایت تسلیم همان سیگنالهایی شد که خودش داده بود؛ در آخرین هفتهی مه، شرکت ۳۲ بیتکوین (حدود ۲.۵ میلیون دلار) را فروخت. این فروش همزمان با یک افت طولانیمدت قیمت بیتکوین بود که در اوایل ژوئن تا ۶۰٬۲۱۱ دلار هم رسید؛ یعنی بیش از ۵۲ درصد پایینتر از رکورد تاریخی ۱۲۶٬۰۸۰ دلاری بیتکوین.
سیلور بخش زیادی از این ضعف قیمتی را به خروج سرمایه از صندوقهای قابلمعاملهی بیتکوین (ETF) نسبت داد که در اثر چرخش سرمایه به سمت سهام مرتبط با هوش مصنوعی رخ داده بود؛ به گفتهی او، در کمتر از یک ماه بیش از ۴.۳ میلیارد دلار از این صندوقها خارج شده بود.
نکتهی مهم این است که استراتژی تنها شرکت خزانهدار بیتکوین نیست که چنین مسیری را رفته. در مارس ۲۰۲۶، شرکت ماینینگ مارا هولدینگز حدود ۲۸ درصد از بیتکوینهای خود (نزدیک به ۱۵ هزار بیتکوین) را فروخت تا حدود ۱.۱ میلیارد دلار برای بازخرید بدهی جمع کند و مسیر خود را به سمت یک شرکت زیرساخت دیجیتال و انرژی تغییر دهد. یک ماه بعد، رایوت پلتفرمز هم با فروش بیش از ۲۵۰ میلیون دلار بیتکوین در همان مسیر حرکت کرد و آن را بخشی از «تحول راهبردی» خود به سمت توسعهی دیتاسنتر اعلام کرد.
آیندهی استراتژی چه شکلی است؟
با وجود این فروش (که دومین فروش ثبتشدهی تاریخ شرکت بود)، انتظار میرود استراتژی همچنان به روند خرید مستمر بیتکوین ادامه دهد. تا ژوئن ۲۰۲۶، این شرکت نزدیک به ۸۴۳٬۷۰۶ بیتکوین به ارزش حدود ۵۳.۵۳ میلیارد دلار در اختیار دارد؛ رقمی که آن را به بزرگترین خزانهدار بیتکوین در میان شرکتهای بورسی جهان تبدیل میکند.
بر اساس دادههای وبسایت SaylorTracker، با میانگین قیمت خرید حدود ۷۵٬۷۰۱ دلار به ازای هر بیتکوین، شرکت در حال حاضر بیش از ۱۰ میلیارد دلار زیان دفتری (کاغذی) را تجربه میکند.
اهداف سیلور برای استراتژی فراتر از صرفاً انباشت بیتکوین است. او پیشتر چشماندازی برای تبدیل این شرکت به یک «بانک بیتکوین» با ارزشگذاری تریلیوندلاری ترسیم کرده بود؛ بانکی که ابزارهای مالی مبتنی بر بیتکوین برای سرمایهگذاران خلق میکند.
سیلور همچنین تلاش کرده الگوی استراتژی را به سایر شرکتهای بزرگ بورسی هم بفروشد. برای نمونه، در دسامبر ۲۰۲۴ او به هیئتمدیرهی مایکروسافت گفت که این شرکت میتواند با اضافهکردن بیتکوین به خزانهی خود، تا ۵ تریلیون دلار ارزش بیشتر خلق کند؛ اما سهامداران مایکروسافت به این پیشنهاد رأی منفی دادند.
جمعبندی: چرا استراتژی برای بازار بیتکوین اهمیت دارد؟
استراتژی دیگر فقط یک شرکت نرمافزاری نیست؛ این شرکت تبدیل به یکی از حساسترین نقاط اتصال بین بازار سهام آمریکا و بازار بیتکوین شده است. حجم عظیم بیتکوینی که در اختیار دارد، به این معناست که هر تصمیم بزرگ این شرکت ـ از خرید جدید تا فروش، از تغییر شعار «هرگز نمیفروشیم» تا انتشار بدهی تازه ـ میتواند مستقیماً روی احساسات بازار و حتی قیمت بیتکوین اثر بگذارد.
از سوی دیگر، مدل مبتنیبر بدهی و سهام ترجیحی این شرکت هم فرصت و هم ریسک بزرگی برای سرمایهگذاران ایجاد کرده است. تجربه نشان داده وقتی بیتکوین صعودی است، این مدل بازدهی فوقالعادهای میسازد؛ اما در دورههای نزولی، همان ساختار میتواند فشار مضاعفی به شرکت و حتی به کل بازار وارد کند.
سؤالات متداول درباره استراتژی (MSTR)
۱. استراتژی (Strategy) چه شرکتی است؟ استراتژی همان شرکت سابق مایکرواستراتژی است؛ یک شرکت نرمافزاری آمریکایی که از سال ۲۰۲۰ به بعد بهجای دلار، بیتکوین را به دارایی اصلی خزانهی خود تبدیل کرد و امروز بزرگترین نگهدارندهی بیتکوین در میان شرکتهای بورسی جهان است.
۲. چرا اسم مایکرواستراتژی به استراتژی تغییر کرد؟ این تغییر نام در فوریه ۲۰۲۵ انجام شد تا هویت برند شرکت با تمرکز کامل آن روی بیتکوین همخوانتر شود.
۳. استراتژی چطور پول برای خرید بیتکوین تأمین میکند؟ عمدهی منابع مالی شرکت از طریق انتشار اوراق قرضه قابلتبدیل و چند نوع سهام ترجیحی (مانند Strike، Stretch، Stride، Strife و Stream) تأمین میشود.
۴. آیا استراتژی واقعاً بیتکوین خود را فروخته است؟ بله، در ماه مه ۲۰۲۶ شرکت ۳۲ بیتکوین فروخت؛ اقدامی که سیاست چندسالهی «هرگز نفروختن» را تغییر داد، هرچند مدیران شرکت تأکید کردهاند هدف بلندمدت همچنان «هرگز فروشندهی خالص نبودن» است.
۵. ریسک اصلی سرمایهگذاری روی سهام MSTR چیست؟ بزرگترین ریسک، وابستگی شدید ارزش سهام به قیمت بیتکوین و احتمال فشار بدهی در دورههای نزولی بازار است؛ سناریویی که میتواند شرکت را به فروش اجباری بخشی از بیتکوینهایش وادار کند.
این مقاله بر اساس آخرین تحولات منتشرشده تا ژوئن ۲۰۲۶ تهیه شده و صرفاً جهت اطلاعرسانی است و توصیهی سرمایهگذاری محسوب نمیشود.